Όλες οι δημιουργίες με τον Χάνιμπαλ Λέκτερ από την χειρότερη στην καλύτερη

Το όνομά του είναι βαρύ σαν ιστορία. Πρόκειται ίσως για τον πιο μυστήριο και εμβληματικό villain που έβγαλε ποτέ η ποπ κουλτούρα (μαζί με τον Τζόκερ και ίσως, τον Μάικλ Μάγιερς). Η φιγούρα του αποτελεί για τον κινηματογράφο του 20ου και του 21ου αιώνα ό,τι υπήρξε ο Δράκουλας και ο Φρανκενστάιν για την λογοτεχνία του 19ου αιώνα.

Τον λένε Χάνιμπαλ Λέκτερ και δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Τα τέσσερα βιβλία του Τόμας Χάρις στα οποία εμφανίζεται, οι πέντε κινηματογραφικές αποδόσεις τους (το ένα μεταφέρθηκε δυο φορές στο σινεμά) και το αριστουργηματικό ομώνυμο σίριαλ που έφερε το όνομά του και επαναπροσδιόρισε το μύθο του, «μιλάνε» εντελώς αποτελεσματικά για αυτόν.

Πρόσφατα, είχαμε νέα αναφορικά με το «Clarice», τη δεύτερη σειρά που θα προκύψει από το σύμπαν του Χάνιμπαλ Λέκτερ και εξαιτίας αυτών των νέων, μας έπιασε μια μίνι εμμονή ξανά με τον «Hannibal, the Cannibal».

Βάζουμε λοιπόν σε αξιολογική σειρά όλες τις δημιουργίες που τον αφορούν, πηγαίνοντας από την χειρότερη στην καλύτερη. Πάντα με υποκειμενικά κριτήρια…

6. «Hannibal Rising» (2007) του Πίτερ Γουέμπερ

Με διαφορά η πιο αχρείαστη και πιο ανέμπνευστη δημιουργία ολόκληρου του franchise, το όχημα μεταφοράς ενός από τους πιο εμβληματικούς κακούς της ιστορίας του Χόλιγουντ στα πατώματα του b-movie σινεμά (με την πολύ κακή έννοια όμως). Περιττό επί της αρχής -γιατί να φωτιστεί με τόσο οφθαλμοφανές τρόπο το μυστηριώδες παρελθόν του διαβολικού Χάνιμπαλ και μάλιστα, μέσω ψυχολογικών προσεγγίσεων της πλάκας;- και άστοχο επί του περιεχομένου, μιας και τα παιδικά χρόνια ενός θρύλου χρειάζονται μπόλικη σκηνοθετική μαεστρία για να προσεγγιστούν αξιοπρεπώς και εδώ τόσο σε επίπεδο σεναρίου όσο και σε επίπεδο κάστινγκ μιλάμε για την τέλεια ξεπέτα, το «Hannibal Rising», η τέταρτη και τελευταία για την ώρα ταινία για τον κανίβαλο που έφτασε στα όρια του κινηματογραφικού μύθου, υπήρξε η απόλυτη απομυθοποίησή του και δεν θα μπορέσουμε ποτέ να τη συγχωρήσουμε για αυτό.

5. «Ο ανθρωποκυνηγός» (1986) του Μάικλ Μαν

Ποιος θα το έλεγε στον Μάικλ Μαν πως ένα αστυνομικό θρίλερ του, που πέρασε σχετικά απαρατήρητο στην εποχή του, θα εμπεριείχε έναν δευτερεύων χαρακτήρα που θα μετουσιωνόταν σε ένα αληθινό ιερό τέρας του σινεμά. Βασισμένο στον «Κόκκινο Δράκο», το πρώτο βιβλίο του Τόμας Χάρις στο οποίο εμφανίστηκε ποτέ ο Χάνιμπαλ, ο «Ανθρωποκυνηγός» αποτελεί ένα άρτιο αισθητικό αποτέλεσμα και ένα πραγματικό σεμινάριο αναφορικά με τη δόμηση ατμόσφαιρας. Χάνει πολλούς πόντους ωστόσο σε επίπεδο ρυθμού και αφήγησης μιας και ο Μάικλ Μαν φαίνεται να τα δίνει όλα στη μορφή και να ξεχνάει να δώσει την ίδια βαρύτητα στο περιεχόμενο και έτσι, το τελικό αποτέλεσμα είναι λιγάκι άνισο, όσο και αν το αγαπάμε για την αυθόρμητη καλτίλα του. Πάντως, ο Μπράιαν Κοξ στον ρόλο του Χάνιμπαλ είναι εξαιρετικός και ας χάνει από τα αποδυτήρια στη σύγκριση με τους δυο μετέπειτα διαδόχους του (τον Γκασπάρ Ουγιέ του «Hannibal Rising» δεν τον υπολογίζουμε καν) ενώ το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τον πολυαγαπημένο Γουίλιαμ Πίτερσεν ως ντετέκτιβ -και παράδοξο «μαθητή» του Χάνιμπαλ- Γουίλ Γκράχαμ. Γενικά, έχει τον σεβασμό μας η εν λόγω ταινία και με τέτοια υποβλητική ατμόσφαιρα θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε και τα ζητήματα ξεδίπλωσης της υπόθεσής της, αλλά όπως και να έχει, σε σύγκριση με τα όσα ακολούθησαν θάβεται χωρίς απαραίτητα να το αξίζει.

4. «Hannibal» (2001) του Ρίντλεϊ Σκοτ

Δεν μπορεί να γίνει κατανοητό το πόσο ιστορικό γεγονός εκλαμβανόταν η επιστροφή του Χάνιμπαλ Λέκτερ στο σινεμά, εννιά χρόνια μετά τη «Σιωπή των Αμνών» αν δεν έχεις ζήσει εκείνη την περίοδο. Το (όχι και τόσο) παράδοξο είναι πως αυτή η υπέρμετρη αναμονή της θρυλικής επιστροφής συνδυαζόταν και με μια έντονη επιφυλακτικότητα αναφορικά με το αν θα καταφέρει το sequel του Ρίντλεϊ Σκοτ να σταθεί επάξια σε σχέση με τον προκάτοχό του. Με έναν εντυπωσιακό τρόπο και η δίψα να ξαναδούμε τον Χάνιμπαλ επί της οθόνης ικανοποιήθηκε και η επιφυλακτικότητα επιβεβαιώθηκε. Με άλλα λόγια, το «Hannibal» υπήρξε μια πολύ άνιση ταινία. Είχες την αίσθηση πως διακατέχεται από τρελό τρακ όσον αφορά την ιστορική αποστολή που ανέλαβε αλλά υπήρχαν και κομμάτια της ταινίας που σε έκαναν να απολαμβάνεις με καθηλωτικό τρόπο την μεγάλη επιστροφή. Όσοι έχουν διαβάσει το ομώνυμο βιβλίο του Τόμας Χάρις πάντως, μπορούν να καταλάβουν πως το μεγάλο μειονέκτημα της ταινίας είναι πως ο Σκοτ δεν κατάφερε να συμπυκνώσει αποτελεσματικά στον φιλμικό χρόνο το εξαιρετικά πυκνό περιεχόμενο του μυθιστορήματος, με αποτέλεσμα ορισμένες στροφές της πλοκής να μοιάζουν σαν να «ξεπετάχτηκαν» και αυτό τελικά, να χτυπάει άσχημα στον θεατή. Και μεγαλύτερο θύμα αυτής της μέτριας συμπύκνωσης υπήρξε ο χαρακτήρας του Μέισον Βέρτζερ, του παραμορφωμένου θύματος του Χάνιμπαλ (τον οποίο ζωντανεύει ο Γκάρι Όλντμαν), η ελλιπής κινηματογραφική απόδοση του οποίου μας στέρησε την ευκαιρία να δούμε επί της οθόνης έναν εξαιρετικά σκοτεινό και περίπλοκο ήρωα. Ωστόσο, ο Σκοτ κατάφερε να αποτυπώσει στο έπακρο την περίπλοκα άρρωστη χημεία ανάμεσα στον Χάνιμπαλ και την Κλαρίς (η Τζουλιάν Μουρ εδώ ως αντικαταστάτρια της Τζόντι Φόστερ τα πάει μια χαρά), μεταλαμπάδευσε πλήρως αποτελεσματικά την υπεράνθρωπη εσάνς που διακατέχει τον Χάνιμπαλ και -ευτυχώς- άλλαξε το εξαιρετικά κακό μυθιστορηματικό φινάλε με ένα αισθητά καλύτερο κινηματογραφικό τέλος. Είπαμε: άνιση κατάσταση.

3. «Κόκκινος Δράκος» (2002) του Μπρετ Ράτνερ

Το τελευταίο κεφάλαιο της (θα μπορούσαμε να την πούμε) original τριλογίας από το σύμπαν του Χάνιμπαλ Λέκτερ με τον Άντονι Χόπκινς να εμφανίζεται για τελευταία φορά στον πιο χαρακτηριστικό ρόλο της καριέρας του. Το παράδοξο είναι πως αν και πρόκειται για τη χειρότερη με διαφορά ερμηνεία του σε αυτόν τον ρόλο -οι υποκριτικές υπερβολές του περισσότερο ρηχαίνουν παρά προσδίδουν επιβλητικότητα στον ήρωά του- το υπόλοιπο αποτέλεσμα λειτουργεί πολύ καλύτερα απ’ ότι θα περίμενε κανείς. Πολύ πιο καλογυαλισμένη μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου σε σχέση με τον «Ανθρωποκυνηγό» (και αυτό το λέμε για κακό…) αλλά αγωνιώδες μέχρι εκεί που δεν πάει και με καταπληκτικό χειρισμό του φιλμικού χρόνου -εκεί ακριβώς που έπασχε δηλαδή ο «Ανθρωποκυνηγός»-, ο «Κόκκινος Δράκος» είναι ένα επιβλητικό αστυνομικό θρίλερ, γεμάτο απολαυστικές σεκάνς τρόμου και αστυνομικού σασπένς και συνολικά η δεύτερη καλύτερη κινηματογραφική δημιουργία του franchise. Συν τοις άλλοις, οι Έντουαρτ Νόρτον ως Γουίλ Γκράχαμ και Ραλφ Φάινς ως ο ομώνυμος villain του τίτλου παραδίδουν καθηλωτικές ερμηνείες με αποτέλεσμα τελικά, να ξεχνάς τον αδύναμο κρίκο που ακούει στο όνομα Άντονι Χόπκινς.

2. «Hannibal – TV Series» (2013–2015) του Μπράιαν Φούλερ

Ήταν πραγματικά πολύ μεγάλο κατόρθωμα αυτό που πέτυχε η συγκεκριμένη σειρά. Από πολλές απόψεις. Καταρχάς, ο Μαντ Μίκελσεν στον ρόλο του Χάνιμπαλ Λέκτερ κατάφερε κάτι που έμοιαζε ακατόρθωτο: τόσο η ερμηνεία του όσο και το γράψιμό του υπήρξαν δυο πτυχές για έναν τόσο αποφασιστικό επανακαθορισμό της ίδιας της φυσιογνωμίας του Χάνιμπαλ που πλέον δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί πως ετούτη η εκδοχή του χαρακτήρα όχι απλά κοιτάει στα μάτια την αντίστοιχη εκδοχή του Άντονι Χόπκινς, αλλά σε σημεία την κάνει να φαντάζει και πολύ φτωχή. Ο τηλεοπτικός Χάνιμπαλ, αληθινός νιτσεϊκός χαρακτήρας, βλοσυρός, επιβλητικός και σέξι ταυτόχρονα, «εσωτερικός», απειλητικός και υπέρμετρα αλαζόνας, μοιάζει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ένα είδος θεού. Έχει πλήρη συνείδηση της διαφορετικότητάς του από τον κοινωνικό του περίγυρο και συνειδητά ορίζει αυτή τη διαφορετικότητα ως ανωτερότητα. Η τρομακτικά ανεπτυγμένη ευφυΐα του δεν χρησιμεύει απλά στο να την φέρνει στους μπάτσους, όπως μας είχε συνηθίσει μέχρι πρότινος ο χαρακτήρας του, αλλά και στο να παίζει με τις ζωές των ανθρώπων. Να τους χειραγωγεί, να τους εκμεταλλεύεται, να τους ωθεί να αγκαλιάσουν την σκοτεινή πλευρά τους αντί να την πολεμήσουν, να τους σπρώχνει να επιχειρήσουν να φτάσουν το δικό του επίπεδο. Με έναν ιδιότυπο τρόπο, αυτός ο υπεράνθρωπος κανίβαλος είναι ένας απελευθερωτής. Και στο πλάι του, ο ντετέκτιβ Γουίλ Γκράχαμ, μαθητής του μεν ανυπόταχτος δε και ως εκ τούτου, εξαιρετικός μαθητής. Ο Γκράχαμ βιώνει ως αβάσταχτη κατάρα την δολοφονική του ψυχοσύνθεση, αυτή που κατά τα άλλα τον κάνει έναν ικανότατο ντετέκτιβ, και για τον Χάνιμπαλ είναι μεγάλο στοίχημα να τον μετασχηματίσει ώστε να την αντιλαμβάνεται ως ευχή και ευλογία. Ποτέ ξανά δεν είδαμε τόσο βαθιά ψυχολογική εμβάθυνση στον μύθο του Χάνιμπαλ (λογικό βέβαια, ο τηλεοπτικός χρόνος είναι ό,τι πρέπει για τέτοιες εμβαθύνσεις αλλά και πάλι…). Σκοτεινή και άρρωστη ατμόσφαιρα, ανατριχιαστικές επιμέρους πλοκές, ένα δίπολο (Χάνιμπαλ-Γκράχαμ) που κινείται ανάμεσα στην αντιπαλότητα, την φιλία, τον ερωτισμό και το ένστικτο αλληλοεξόντωσης και ένα από τα καλύτερα φινάλε που έχουμε δει ποτέ στην τηλεόραση, ο τηλεοπτικός «Hannibal» ήταν ένα αληθινό αριστούργημα.

1. «Η Σιωπή των Αμνών» (1991) του Τζόναθαν Ντεμ

Ήταν πιο αναμενόμενο και από αναμενόμενο ότι στην κορυφή αυτής της λίστας θα βρεθεί η «Σιωπή των Αμνών», το αριστούργημα του Τζόναθαν Ντεμ που έκανε ντεμπούτο στα σινεμά στις 14 Φεβρουαρίου του 1991, μια Μέρα των Ερωτευμένων δηλαδή, προκειμένου να αφηγηθεί κάτι που χρειάζεται ιδιαίτερα λεπτή ματιά για να οριστεί ως ιστορία έρωτα, αλλά με έναν διεστραμμένο τρόπο μπορεί να χαρακτηριστεί ακόμα και έτσι. Η σχέση της νεαρής πράκτορα του FBI, Κλαρίς Στάρλινγκ με τον φυλακισμένο, διαστροφικό κανίβαλο Χάνιμπαλ Λέκτερ εμπεριέχει έναν υποβόσκων, «οιδιπόδειο» ερωτισμό, η χημεία τους παράγει μια τόσο σκοτεινή λάμψη που καταφέρνει να επισκιάσει την τρίτη μεγάλη παρουσία αυτής της δημιουργίας, τον τρανς serial killer «Μπάφαλο Μπιλ», μια φιγούρα που σε κάποια άλλη ταινία θα έκλεβε για πλάκα την παράσταση, αλλά εδώ έχει την «ατυχία» να συνυπάρχει με πολύ ιστορικά κινηματογραφικά γεγονότα και δεν κάνει τον πάταγο που του αξίζει. Η «Σιωπή των Αμνών» είναι ένα άψογο αστυνομικό θρίλερ από όλες τις απόψεις: έχει σεμινιαριακή πλοκή, αγωνία κοφτερή σαν ξυράφι, ατμόσφαιρα που δεν σε αφήνει να ανασάνεις, ερμηνειάρες. Κυρίως και πάνω από όλα όμως, είναι μια ιστορία καταπιεσμένων ταυτοτήτων, που επιχειρούν να απελευθερωθούν μέσω του αυτοκαθορισμού τους. Από τη μια, η αστυνόμος Κλαρίς, καταπιεσμένη γυναίκα σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα γεμάτη daddy issues, εγκλωβισμένη σε έναν μισογύνη κόσμο που δεν μπορεί να την αποδεχθεί ως άξια να κάνει μια «ανδρική δουλειά». Από την άλλη, ένας άντρας που θα ήθελε να είναι γυναίκα, ζηλεύει τις γυναίκες που η φύση τους έδωσε αυτό που ο ίδιος θέλει τόσο πολύ και σκοπεύει να τις εκδικηθεί σκοτώνοντάς τις, ένας τρανς serial killer. Και στη μέση, ο Χάνιμπαλ, η μόνη ήδη αυτοκαθορισμένη και απελευθερωμένη ταυτότητα και ως εκ τούτου, η πιο επικίνδυνη. Πατρική φιγούρα τόσο για την αστυνομικό όσο και για τον δολοφόνο, ωθεί και τους δύο να υπερασπιστούν αυτό που είναι και αυτά που θέλουν, να πάνε κόντρα στο status quo (όπως έχει κάνει και ο ίδιος), ενορχηστρώνει δυο ταυτόχρονες προσωπικές απελευθερώσεις και ας ξέρει πως αυτή η παράλληλη διαδικασία οδηγεί αυτόματα στην μεταξύ τους σύγκρουση. Ως θεός δίνει βούληση στα δημιουργήματά του, κατά τα άλλα ωστόσο, η μοίρα τους βρίσκεται στις επιλογές τους….

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here