Το αντίο ενός κορυφαίου: Ο Άλαν Μουρ αποσύρεται για πάντα!

Ο Άλαν Μουρ είχε δηλώσει το 2016 πως όταν κυκλοφορήσει το τελευταίο κεφάλαιο του «The League of Extraordinary Gentlemen», μιας σειράς που ο Μουρ εκδίδει από το 1999 (!), αυτόματα θα αποσυρθεί και από τον χώρο των κόμιξ. Η στιγμή αυτή έφτασε: το τελευταίο κεφάλαιο του «The League of Extraordinary Gentlemen» κυκλοφόρησε και μαζί με το φινάλε αυτού του 20ετούς run, ήρθε η στιγμή της απόσυρσης του -για πολλούς- μεγαλύτερου δημιουργού κόμιξ όλων των εποχών.

Ο ίδιος ο Μουρ φρόντισε να ξεκαθαρίσει, σε όσους δημοσιογράφους επικοινώνησαν μαζί του, πως η απόφαση που είχε πάρει το 2016 δεν πρόκειται να αλλάξει και πως κατ’ επέκταση δεν θα ξαναδούμε ποτέ καμία άλλη ιστορία δια χειρός του.

Πέρα και έξω από προσωπικά γούστα, o Άλαν Μουρ υπήρξε αντικειμενικά ένας από τους πιο επιδραστικούς κομίστες όλων των εποχών. Το «Miracleman», το «Swamp Thing» και κυρίως, το «Watchmen» υπήρξαν μια τριάδα υπερηρωικών δημιουργιών που κυριολεκτικά επαναπροσδιόρισαν το υπερηρωικό είδος συνολικά, διχοτόμησαν την ιστορία των υπερηρωικών κόμιξ σε δυο εποχές: μια πριν την δημιουργία τους και μια μετά από αυτή.

Αντίστοιχης επιδραστικότητας έργο του ήταν και το «V for Vendetta», μια ακόμα δημιουργία του που θεωρητικά ανήκει στο υπερηρωικό είδος αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί κάτι πολύ ευρύτερο, ένα αληθινό αναρχικό μανιφέστο υπό μορφή μυθοπλασίας, μια παραβολή πάνω στην έννοια του κομμουνισμού ως τάση μέσα στην κοινωνία. Για την ακρίβεια, αν η φράση του Μαρξ: «ο κομμουνισμός δεν είναι μια κατάσταση πραγμάτων που πρέπει να εγκαθιδρυθεί, αλλά η πραγματική κοινωνική κίνηση που καταργεί την υπάρχουσα κατάσταση πραγμάτων, με τους όρους αυτής της κίνησης να προκύπτουν από τις προϋποθέσεις που ήδη υπάρχουν» μπορούσε να συνοψιστεί σε μια αλληγορική ιστορία, αυτή θα ήταν το «V for Vendetta».

Αναρχικός ως προς τις πολιτικές του πεποιθήσεις, τρομακτικά συγκροτημένος και μεθοδικός ως προς τον τρόπο που τις ενέτασε στις ιστορίες του, έγραψε ιστορία με το «Watchmen» που πέρα από φάρος για τις υπερηρωικές ιστορίες (και για πολλούς η καλύτερη ιστορία του είδους ever) υπήρξε και μια εσωτερική αποδόμηση της υπερηρωικής μυθολογίας, μια άψογη κοινωνιολογική προσέγγιση αναφορικά με τη σχέση υπερηρώων και Κράτους. Δεν είναι τυχαίο πως το «Watchmen» του και το «Dark Knight Returns» του Φρανκ Μίλερ θεωρούνται το μεγάλο δίπολο των υπερηρωικών δημιουργιών των 80s: τόσο ο Μουρ όσο και ο Μίλερ επιχείρησαν μέσα από τις συγκεκριμένες ιστορίες να σχολιάσουν τη βαθιά σύνδεση του αρχέτυπου του υπερήρωα με τους μηχανισμούς της εξουσίας. Με τη διαφορά ότι ο Μίλερ το έκανε από τα δεξιά -και η προσέγγισή του αποτελεί μια μάλλον συντηρητική οπτική για το θέμα- ενώ ο Μουρ μίλησε από βαθιά απελευθερωτική, αντιεξουσιαστική σκοπιά και αυτός είναι ο λόγος που αποτελεί μια προσωπικότητα πολύ μεγαλύτερη του αυθόρμητου ανταγωνιστή του (γενικότερα, οι δυο αυτές οπτικές -του Μουρ και του Μίλερ- συγκροτούν μια πολύ μεγάλη και εν πολλοίς συγκρουσιακή συζήτηση).

Θρυλική είναι και η δική του ιστορία για τον Μπάτμαν, το ιστορικό «Killing Joke», το οποίο αποτελεί την πρώτη ουσιαστική εμβάθυνση ανάμεσα στη σχέση του Σκοτεινού Ιππότη και τον αιώνιο εχθρό του, τον Τζόκερ: η δική του οπτική υιοθετήθηκε και επεκτάθηκε από κάθε άλλο δημιουργό επιχείρησε να μιλήσει για το αλλοπρόσαλλο δέσιμο του Μπάτμαν με τον Τζόκερ.

Το ίδιο βάθος σε επίπεδο προσέγγισης διακατέχει και το «From Hell» που πολύ παραπάνω από μια εκδοχή της ιστορίας του Τζακ του Αντεροβγάλτη, αποτελεί μια σπουδή πάνω στην πλήρη μετάβαση των κοινωνιών στην βιομηχανική/καπιταλιστική εποχή και μια ανάλυση της βιαιότητας (που προφανώς εκκινεί συγκροτημένα από την αστική τάξη για να καταλήξει εξίσου συγκροτημένα στα κατώτερα ταξικά στρώματα της κοινωνίας) που συνοδεύει τέτοιου τύπου μεταβάσεις αλλά και έναν σχολιασμό για την ολοκληρωτική επικράτηση του πατριαρχικού μοντέλου (ως επιμέρους τμήμα της καπιταλιστικής εδραίωσης) έναντι της -ολοένα και πιο ξεπερασμένης- μητριαρχικής δομής του θεσμού της οικογένειας.

Τα έργα του έχουν επηρεάσει συνολικά την ποπ κουλτούρα και όχι μόνο: μπόλικα από αυτά έχουν μεταφερθεί στο σινεμά με τον ίδιο πάντως να δηλώνει την αποστροφή του στις εν λόγω μεταφορές. Το HBO πάντως, έχει εναποθέσει πάνω στο «Watchmen» του την προσπάθειά του να διαχειριστεί το τέλος του «Game of Thrones». Κατά τα άλλα, υπήρξε μια περίοδος που άπειροι διαδηλωτές ανά τον κόσμο φορούσαν την μάσκα του κεντρικού χαρακτήρα του «V for Vendetta» μετουσιώνοντας την σε σήμα κατατεθέν των διαδηλώσεών τους. Πρόσφατα επίσης, η Λατινοαμερικάνα πολιτικός Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, βουλεύτρια των Δημοκρατικών και ό,τι πιο αριστερό υπάρχει αυτή στην αμερικάνικη κεντρική πολιτική σκηνή, προκειμένου να σχολιάσει τις εκ δεξιών κριτικές που της γίνονται χρησιμοποίησε μια φράση από το «Watchmen»: «Δεν είμαι εδώ φυλακισμένη μαζί σας. Εσείς είστε φυλακισμένοι μαζί μου». Πρόκειται για μια χαρακτηριστική ατάκα του Ρόρσαχ, ενός από τους βασικούς χαρακτήρες του «Watchmen»…

Γενικότερα, θα λείψει ο Άλαν Μουρ από τον χώρο των κόμιξ. Θα λείψει η ικανότητά του να σκέφτεται και να δημιουργεί τόσο πρωτότυπες και τόσο καλά δομημένες ιστορίες αλλά και η ριζοσπαστική οπτική του στα πράγματα, που εκφραζόταν ως οργανικό τμήμα των ιστοριών του και όχι ως άγαρμπη πολιτική κατήχηση (ισορροπία που σε γενικές γραμμές απουσιάζει σε επίπεδο δημιουργών). Στα 65 του λέει αντίο στον χώρο που ο ίδιος καθόρισε όσο κανείς άλλος και είναι δεδομένο πως η παρακαταθήκη που αφήνει πίσω του είναι ασύγκριτη.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here