Οι 10 καλύτερες Sci Fi ταινίες της (προηγούμενης) δεκαετίας

Το είδος του Sci Fi υπήρξε πάντα καταδικασμένο να κουβαλάει μια διπλή ταυτότητα. Αφενός, είναι ένα είδος που μπορεί να γίνει ο τέλειος καμβάς για μεγάλα blocbuster. Αφετέρου, στο εσωτερικό του μπορεί να στοιβάζονται αληθινές φιλοσοφικές σπουδές και ως εκ τούτου πολύ βαθιές ιστορίες, με την δυνατότητα να ανοίγουν μεγάλες και ατέρμονες συζητήσεις. Αν και η μια ταυτότητα δεν αποκλείει δομικά την άλλη (όπως γίνεται κατανοητό και από την δεκάδα ταινιών που παρουσιάζονται σε αυτό το κείμενο), το είδος βίωσε μια μακρά περίοδο στην οποία το εμπορικό του κομμάτι ηγεμόνευσε πάνω στην σκεπτόμενη πτυχή του, υποβιβάζοντας την τελευταία. Μέχρι που μπήκαν τα 10s…

Ένα από τα πιο όμορφα πράγματα που είδαμε να συμβαίνουν μέσα στη δεκαετία του 2010 ήταν η επαναφορά του Sci Fi με κανόνες ειδικού είδους, η επιστροφή του σε μονοπάτια που το εδραίωσαν στις συνειδήσεις των φανατικών οπαδών της Επιστημονικής Φαντασίας ως ένα σκεπτόμενο genre (κάτι αντίστοιχο έγινε και με το horror κατά την περασμένη -πλέον- δεκαετία – αλλά αυτό είναι αντικείμενο ενός άλλου κειμένου…).

Μέσα στα 10s δομήθηκε μια μίνι τάση δημιουργών που επιχείρησαν να παράξουν Επιστημονική Φαντασία έξω από τα όρια απλά εντυπωσιακών εικόνων και ως εκ τούτου είδαμε ορισμένα αληθινά διαμάντια του είδους. Το Nerd Things σταχυολογεί τα δέκα καλύτερα εξ’ αυτών:

10. «Upgrade» (2018) του Λι Γουανέλ

Σε μια εποχή που αποτελεί διαδεδομένη επιθυμία διάφορων σκηνοθετών που γοητεύονται από την underground αισθητική να γυρίσουν μια καλτ ταινία, ετούτο το action Sci Fi διαμαντάκι που έσκασε από το πουθενά το 2018, παρέδωσε μαθήματα περί αυτού χωρίς καν να το επιδιώκει: όπως ακριβώς μπορεί να συγκροτηθεί δηλαδή ένας cult μύθος. Τεχνητή Νοημοσύνη, κοινωνικό περιβάλλον λες και ξεπήδησε από το μυαλό του Φίλιπ Ντικ, άψογη ισορροπία low budget δράσης και αντίστοιχης αισθητικής χιούμορ και πάνω από όλα, μια απροσδόκητη μαυρίλα σε κρίσιμα σημεία της πλοκής, το «Upgrade» κέρδισε με το σπαθί του μια θέση στις καλύτερες Sci Fi δημιουργίες των 10s, μόλις ένα χρόνο πριν την ολοκλήρωσή τους.

9. «Rogue One: A Star Wars Story» (2016) του Γκάρετ Έντουαρντς

Η Ιστορία είναι ένα μεγάλο ψηφιδωτό μικρών και μεγάλων γεγονότων, ένα σύνολο στιγμών με απόλυτη αλληλουχία μεταξύ τους αλλά και με διαφορετική βαρύτητα όσο περνάνε τα χρόνια και αναπόφευκτα, ορισμένες εξ’ αυτών αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στον τρόπο που κοιτάμε τα πράγματα. Μέσα σε αυτό το πηγάδι γεγονότων είναι σίγουρο: κάποιοι και κάποιες θα ξεχαστούν και ας υπήρξαν σημαντικά πρόσωπα. Και ας έκαναν κάτι ιστορικά σημαντικό. Μια τέτοια ιστορία είναι το «Rogue One»: η ιστορία κάποιων ανταρτών στα χρόνια ανάμεσα στο Επεισόδιο 3 και το Επεισόδιο 4 των Star Wars, η ιστορία κάποιων απείθαρχων επαναστατών που επιχείρησαν να αναζωπυρώσουν την ελπίδα σε μια εποχή που αυτή είχε σβήσει. Και τα κατάφεραν. Και ας τους ξέχασε η Ιστορία. Και ας στριμώχτηκαν σε ένα spin off. Έστω και έτσι, η πιο ιδιαίτερη Star Wars ταινία (με την καλύτερη Darth Vader σκηνή ever), τίμησε την αγνοημένη αλλά τόσο σημαντική στιγμή τους και ως εκ τούτου, της αξίζει αποθέωση.

8. «Looper» (2012) του Ράιαν Τζόνσον

Βαθύς λάτρης του genre σινεμά και από τους πιο μεθοδικούς σκηνοθέτες της γενιάς του όσον αφορά το πως υπηρετείται αυτό το τελευταίο, ο Ράιαν Τζόνσον μπασταρδεύει το παραδοσιακό Sci Fi με λίγο από νουάρ, «παίζει» ηδονικά με τους κανόνες του ταξιδιού στον χρόνο και όλων των παράδοξων που αυτό δημιουργεί και εν τέλει παραδίδει ένα χαμηλόφωνο αλλά αριστουργηματικό έπος: αυτό είναι το «Looper» που πολύ εύστοχα αποκλήθηκε ως το «12 Monkeys των 10s». Πυκνό περιεχόμενο αλλά τόσο αριστοτεχνικά δοσμένο σε σεναριακό επίπεδο που η πλοκή κυλάει σαν νερό, ένα ήδη κλασικό δίδυμο από τον Μπρους Γουίλις και τον Τζόσον Γκόρντον Λέβιτ, που εδώ ερμηνεύουν τον ίδιο άνθρωπο που συναντάει τον… εαυτό του μέσω του ταξιδιού στο χρόνο και ένα φινάλε από άλλο πλανήτη, το «Looper» είναι ταινία που γίνεται κλασική εν τη γενέσει της και είμαστε τυχεροί όσοι την είδαμε κατά την κυκλοφορία της.

7. «Predastination» (2014) των Μάικλ και Πίτερ Σπίριγκ

Άλλο ένα εξαίσιο μπαστάρδεμα του νουάρ με το Sci Fi (κοινό μυστικό είναι άλλωστε πως όταν αυτός ο συνδυασμός γίνεται σωστά προκύπτουν τρελά διαμάντια), προορισμένο να κάψει μυαλά με την πέρα για πέρα mindfuck πλοκή του, το «Predastination» είναι μια σκοτεινή ιστορία συνεχόμενου ταξιδιού στο χρόνο, η ιστορία ενός μοναχικού και ημίτρελου ντετέκτιβ που είναι καταδικασμένος από τις εμμονές του στο να ζει ανάμεσα στο αύριο και το χθες κυνηγώντας έναν μαζικό τρομοκράτη που κανείς δεν έμαθε -μέχρι το απροσδιόριστο σήμερα ίσως…- την αληθινή ταυτότητά του. Πέρασε σχετικά απαρατήρητο αλλά αυτή είναι η μοίρα του σωστού Sci Fi και ειδικά εκείνου που ασχολείται με το ταξίδι στον χρόνο: δύσκολα μπορεί να βρει μαζική απεύθυνση γιατί δύσκολα μπορεί να γίνει στο έπακρο κατανοητό. Τρομακτικό και μελαγχολικό, αληθινή σπουδή πάνω στον παραλογισμό της εμμονής με το παρελθόν (και το μέλλον), αφού τίποτα από αυτά δεν υπάρχει πραγματικά -ακόμα και αν ταξιδέψεις στον χρόνο, πάντα θα υπάρχει μόνο το παρόν και πάντα με αυτό θα πρέπει να προσαρμόζεσαι. Και για την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση, αυτό είναι το αληθινό στοίχημα.

6. «Under The Skin» (2013) του Τζόναθαν Γκλέιζερ

Σκηνοθέτης που έχει αποδεχθεί στον πυρήνα του δημιουργικού του DNA την ακαταμάχητη επιρροή του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, ο Τζόναθαν Γκλέιζερ είναι από εκείνους τους δημιουργούς που οι ταινίες του χειρίζονται απροκάλυπτα το πρώτο επίπεδο ανάγνωσής τους ως πρόσχημα και καλούν τον θεατή να βουτήξει με τα μούτρα στις συνδηλώσεις της πλοκής: γι΄αυτό και οι ταινίες του είναι δύσκολες μεν, πέρα για πέρα γοητευτικές δε. Το «Under the Skin», μια από τις πιο ιδιαίτερες και εγκεφαλικές Sci Fi δημιουργίες της περασμένης δεκαετίας, είναι μια τυπική ταινία του Γκλέιζερ: η ιστορία ενός κρεατοφάγου εξωγήινου πλάσματος που βρίσκεται στην Γη κάτω από απροσδιόριστες συνθήκες και μεταμορφωμένο σε μια πανέμορφη γυναίκα (την Σκάρλετ Γιόχανσον), αποπλανεί σεξουαλικά ανυποψίαστους άντρες πριν τους κατασπαράξει, είναι μια εφιαλτική κατάβαση στα πιο σκοτεινά σημεία του ανθρώπινου μυαλού και ένα ανατριχιαστικό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας με ορισμένες σεκάνς ασύλληπτης δημιουργικής έμπνευσης. Το φινάλε δε, είναι αληθινά «εξωγήινο»…

5. «Ex Machina» (2014) του Άλεξ Γκάρλαντ

Άλλη μια ξεκάθαρη «κιουμπρική» δημιουργία, ένα Sci Fi δωματίου που αντιλαμβάνεται τους κλειστούς χώρους ως βασικό στοιχείο του σασπένς, ακριβώς όπως και ο Κιούμπρικ σε μια σειρά από δημιουργίες του, το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Άλεξ Γκάρλαντ είναι από εκείνες τις ταινίες που μετατρέπουν το low budget στοιχείο τους σε προτέρημα που τους προσδίδει χαρακτήρα. Ορισμένες πέρα για πέρα καθηλωτικές σεκάνς και μια σειρά από κλασικά (ειδικά για τον χώρο του Sci Fi) φιλοσοφικά ερωτήματα αναφορικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη και την αναπόφευκτη συνάντησή της με το ένστικτο της ελευθερίας κατά την πορεία της συγκρότησής της σε συνείδηση, το χαμηλόφωνο αριστούργημα του Γκάρλαντ μπορεί να περηφανεύεται πως εγγράφεται με το σπαθί του ως κομμάτι αυτής της ιδιαίτερης παράδοσης και πως ταυτόχρονα, είναι ένα καθοριστικό βαθύ φιλί ζωής σε ένα είδος που αφού πέρασε μια μεγάλη κρίση μέσης ηλικίας μοιάζει να ανασταίνεται με εντυπωσιακό τρόπο τα τελευταία χρόνια (χάρη σε ταινίες όπως αυτή).

4. «Arrival» (2016) του Ντένις Βιλνέβ

Mια από τις σημαντικότερες ταινίες επιστημονικής φαντασίας των καιρών μας, φτιαγμένη από έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς ταινιών των καιρών μας, το «Arrival» τηρεί, σέβεται, τιμά και διευρύνει τον χρυσό κανόνα που κάνει το genre ένα σπουδαίο είδος μυθοπλασίας: τι κι αν η θεματολογία του αποτελείται από πράγματα ξένα και πολλές φορές ακατανόητα για την ανθρώπινη φύση όπως η ύπαρξη ζωής σε άλλους πλανήτες; Στην ουσία του, το είδος ασχολείται με τον Άνθρωπο, με την κοινωνική του υφή, με την «φύση» του έτσι όπως την διαμορφώνει ο ίδιος. Η ταινία του Βιλνέβ είναι χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της θαυμάσιας φιλοσοφικής παράδοσης: εκ πρώτης όψεως, το «Arrival» είναι μια ταινία για την άφιξη εξωγήινων στη Γη, για την δυσκολία των ανθρώπων να τους κατανοήσουν, για την αδυναμία των δύο ειδών να συνεννοηθούν. Ωστόσο, πίσω από όλη αυτή την αγωνιώδη κατάσταση με επίκεντρο κάτι μη-ανθρώπινο, το έπος του Βιλνέβ μυρίζει ανθρωπίλα. Από την πρώτη, ασύλληπτης έντασης σεκάνς και με αποκορύφωμα το τελευταίο, υποβλητικό πλάνο που αποτελεί το οριστικό συμπλήρωμα του παζλ που παρακολουθούμε καθ’ όλη την διάρκεια της ταινίας και την ολοκληρωτική, απόλυτη κατανόηση του νοήματος αυτού που βλέπουμε, το «Arrival» είναι μια θριαμβευτική κατάβαση στον Άνθρωπο. Αριστούργημα απλά.

3. «Annihilation» (2018) του Άλεξ Γκάρλαντ

Το κινηματογραφικό κορύφωμα ενός ακόμα σκηνοθέτη – αποκάλυψη των 10s και από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του σκεπτόμενου Sci Fi των καιρών μας, το «Annihilation» του Άλεξ Γκάρλαντ έστειλε την έννοια του mindfuck σε δυσθεώρητα επίπεδα και δικαιωματικά θεωρήθηκε μια από τις πιο σημαντικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας της δεκαετίας κατά γενική ομολογία. Γενναία βουτιά στα πιο βαθιά νερά της ανθρώπινης ψυχολογίας, παραβολή πάνω στην έννοια της ματαιότητας της ύπαρξης, μια -ήδη κλασική- βιντεοκλιπίστικη σεκάνς φτιαγμένη από το υλικό που παράγει κινηματογραφικές ανατριχίλες, μπαστάρδεμα του body horror με το Sci Fi και ένα φινάλε καθηλωτικό, αληθινά συγκινητικό: η ιστορία μιας ομάδας γυναικών που εξερευνά έναν αλλόκοτο, αντι-ανθρώπινο (;) κόσμο που έχει σκάσει μύτη στην Γη, είναι καταδικασμένη να μείνει στην ιστορία του είδους της και όσο τα χρόνια περνάνε να ισχυροποιεί την παρουσία του σε αυτό.

2. «Interstellar» (2014) του Κρίστοφερ Νόλαν

Η σκοτεινή μεγαλοπρέπεια του διαστήματος, η ασημαντότητα του ανθρώπου μπροστά στο εύρος του, οι αντιφάσεις ανάμεσα στην υπευθυνότητα και το ατομικό κυνήγι της ευτυχίας, η δύναμη της αγάπης (ναι ρε φλώροι! Η δύναμη της αγάπης!): αν ο μεγαλύτερος σκηνοθέτης όλων των εποχών (ο Κιούμπρικ φυσικά…) δίδαξε κάτι στους πωρωμένους της επιστημονικής φαντασίας ήταν ότι η αποτύπωση μιας ανθρώπινης και ασήμαντης διαδρομής στο αχανές σύμπαν μπορεί να είναι το όχημα για μια βαθύτερη μελέτη της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης. Και μπορεί ο Κρίστοφερ Νόλαν να μην έχει τις δυνατότητες του Μέγα Κιούμπρικ, αλλά αν υπάρχει στη βιομηχανία του Χόλιγουντ ένας μαθητής Του που να μπορεί να γυρίσει μια ταινία – φόρο τιμής στο «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος», είναι μόνο ο Βρετανός. Ανατριχιαστικό Sci Fi σινεμά, ανοιχτός διάλογος με την «Οδύσσεια του Διαστήματος», εντυπωσιακές εικόνες, mindfuck διαδρομές σκέψης, αν το «Interstellar» είναι τόσο σημαντική ταινία για το είδος που της συγχωρείται ακόμα και το περιττό τελευταίο δεκάλεπτό της.

1. «Blade Runner 2049» (2017) του Ντένις Βιλνέβ

Πως αγγίζεις ένα μύθο χωρίς να τον αλλοιώσεις; Πως να επεκτείνεις την ίδια την Ιστορία χωρίς να κατηγορηθείς για παραχάραξή της; Κι αν αποτύχεις; Και αν συνδέσεις το όνομα σου με μια τεράστια ιεροσυλία; Το «Blade Runner 2049» είναι ένας πραγματικός κινηματογραφικός άθλος, ένα Sci-Fi θαύμα, το αδιαφιλονίκητο, απόλυτο αριστούργημα του 2017. Ο Ντένις Βιλνέβ πιάνει το νήμα από εκεί που είχε μείνει όταν η πόρτα του ασανσέρ έκλεισε αφήνοντας πίσω της τον ντετέκτιβ Ντέκαρτ και το ανθρωποειδές Ρέιτσελ, χειρίζεται με αμέτρητο σεβασμό το μεγάλο μυστήριο της εξαφάνισής τους, ευλαβικά συνεχίζει την ιστορία του κλειστοφοβικού σύμπαντος που μας έκανε να θέλουμε να αναπνεύσουμε στο πρώτο μέρος, διατηρεί ανέγγιχτη τη φιλοσοφία του περιεχομένου και με μαεστρική σκηνοθετική δεξιοτεχνία το επαναπροσδιορίζει, το εμπλουτίζει και το προσγειώνει μεγαλοπρεπώς στην δεκαετία του ’10. Ναι, ο Βιλνέβ πετυχαίνει ένα θαύμα. Αυτό που όλοι αντιλήφθηκαν ως περιττό όταν ανακοινώθηκε πως θα γυριστεί σίκουελ του Blade Runner, πλέον έχει καθοριστεί ήδη ως αναγκαίο. Στο σύμπαν του Blade Runner, εκεί που η αξία της ζωής δεν (θα έπρεπε να) καθορίζεται από βιολογικά χαρακτηριστικά και η εξέγερση για την ανάδειξη αυτής της αλήθειας είναι μια καθημερινή αναγκαιότητα, χρειαζόμαστε όσο τίποτα νέες συνειδητοποιήσεις, νέες εξεγέρσεις. Χρειαζόμαστε το προχώρημα της Ιστορίας και η Ιστορία προχωράει μέσα από την ανυπακοή. Ε-Π-Ο-Σ.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here