«Ζήτω τα κόμιξ, ζήτω το σεξ»: Το Nerd Things τα λέει με τις δημιουργούς του Τσοντοκόμικ!

Όποιος έκανε μια βόλτα φέτος από το τμήμα αυτοεκδόσεων του Comicdom Con μπορεί να το επιβεβαιώσει: ήταν ένα κόμικ με ροζ εξώφυλλο και τον τίτλο «Τσοντοκόμικ» που κέντρισε για τα καλά το ενδιαφέρον των επισκεπτών. Και δικαίως: η προσπάθεια πίσω από την έκδοση αυτής της δουλειάς είναι από εκείνες που σπάνια συναντάς.

Το Τσοντοκόμικ είναι μια ανθολογία ερωτικών μίνι ιστοριών. Ορθότερα, θα λέγαμε, μια συλλογή από δέκα χάρτινες τσόντες: δεν κρύβεται τίποτα σε αυτή την προσπάθεια, όλα όσα βλέπεις σε οπτικό επίπεδο σε μια mainstream τσόντα θα τα δεις και στο Τσοντοκόμικ. Με άλλα λόγια, αν σε ψήνει η σεμνοτυφία στα κόμιξ καλό είναι να μην το πάρεις.

Βέβαια, αυτό που διαχωρίζει το Τσοντοκόμικ από τις (περισσότερες) τσόντες είναι η οπτική γωνία: εδώ τα στερεότυπα που συναντιούνται σε μαζικό βαθμό στη βιομηχανία του πορνό αγνοούνται επιδεικτικά, σχεδόν ηδονικά.

Υπεύθυνες για αυτή την τσοντο-ανθολογία είναι δέκα γυναίκες. Δέκα καλλιτέχνιδες που ασχολούνται με την δημιουργία κόμιξ και αποφάσισαν να ενώσουν τα ταλέντα τους για να προσφέρουν ένα πολυσυλλεκτικό σύνολο από τσόντες. Το μοτό «Ζήτω τα κόμιξ, ζήτω το σεξ» που συνοδεύει την έκδοση μοιάζει να συνοψίζει στο έπακρο τη λογική αυτής της προσπάθειας.

Το Τσοντοκόμικ υπογράφουν οι Έλενα Γώγου, Γεωργία Ζάχαρη, Ρομπέρτα Γιαϊτζόγλου Watkinson, Poisoner (Αλκυόνη), Lussaki (Λουκία), Στέλλα Στεργίου, Darina Miroshnichenko, Σ.Π., Σμαρ και Ραφαέλλα Κόνη.

«Ένα από τα πρώτα αστεία που μου έκαναν όταν έγινε γνωστό πως θα συνεργαστώ με τα κορίτσια σε αυτή την προσπάθεια ήταν: “Θα κάνουν ένα κόμικ η Ρομπέρτα, η Σμαράγδα, η Ραφαέλλα, η Αλκυόνη. Εσύ που κολλάς; Γιατί σε κάνουν παρέα;”», (μας) λέει η Γεωργία Ζάχαρη για τη συμμαχία αυτή.

Το Nerd Things συνάντησε τις έξι από τις δέκα δημιουργούς του Τσοντοκόμικ και είχαν μια συζήτηση για την ανθολογία τους, το σεξ και τα κόμιξ γενικα:

Nerd Things: Καταρχάς, πείτε μου δυο λόγια για τη φάση σας: πως γνωριστήκατε, πως αποφασίσατε να συνεργαστείτε, πως προέκυψε γενικά το Τσοντοκόμικ;

Γεωργία: Όλες γνωριζόμασταν μεταξύ μας από τα Con. Γενικά, εκεί συναντιέται ο κόσμος της φάσης μας. Την ιδέα να μαζευτούμε πολλές γυναίκες καλλιτέχνιδες και να κάνουμε μια ερωτική ανθολογία, την είχα εγώ μαζί με τη Στέλλα την Στεργίου μετά το περσινό Comicdom. Σιγά-σιγά βρήκαμε άτομα που συμπαθούμε και μας αρέσει η δουλειά τους. Βέβαια, μπορεί αυτή την ιδέα να την είχαμε εμείς αλλά νομίζω πως όλοι πάνω-κάτω έχουν σκεφτεί να κάνουν τσόντες σε κόμιξ ή έχουν ήδη κάνει και θέλουν να συνεχίσουν να κάνουν. Και χαίρομαι πολύ που τελικά, αυτό το project αγκαλιάστηκε το ίδιο από όλα τα κορίτσια.

Nerd Things: Όταν αποφασίσατε να το κάνετε είχατε την πρόθεση αυτό το project να αποτελεί ένα είδος φεμινιστικού μηνύματος υπό την έννοια ότι ο συνδυασμός γυναίκες και τσόντες αποτελεί ακόμα ένα είδος ταμπού που εσείς σπάτε με αυτή την προσπάθειά σας;

Γεωργία: Νομίζω ότι είναι φεμινιστικό και μόνο στην ιδέα το ότι θα βρεθούνε δέκα γυναίκες και θα κάνουμε η κάθε μία τη δική της τσόντα. Προσωπικά, σε ό,τι τσόντα έχω δει που είναι φτιαγμένη από άντρες, είτε μιλάμε για λογοτεχνία είτε για κόμιξ είτε για βίντεο και ειδικά στο επίπεδο της εικόνας, είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη ματιά, ότι ακολουθούν συγκεκριμένα στερεότυπα. Βέβαια, σε κάθε γυναίκα αρέσουν διαφορετικού είδους τσόντες, υπάρχουν και γυναίκες που δεν έχουν κανένα πρόβλημα με την κλασική mainstream αμερικάνικη τσόντα. Άλλες θέλουν κάτι άλλο. Αλλά σε κάθε περίπτωση το να γίνεται μια τσόντα από γυναικεία οπτική είναι από μόνο του φεμινιστικό.

Αλκυόνη: Επίσης, εγώ επαγγελματικά δουλεύω πάνω στο Εrotica Ιllustration -άσχετα από τα κόμιξ που κάνω- και έχω προσέξει ότι αυτό από μόνο του είχε μια αντιμετώπιση του στιλ «ουάου, σχεδιάζεις γυμνό…». Γενικά, έκανε πάντα εντύπωση στον κόσμο ότι μια γυναίκα ασχολείται αποκλειστικά με το συγκεκριμένο είδος, οπότε ναι, υπάρχει ένα σπάσιμο ταμπού στη συγκεκριμένη κίνηση.

Σμαρ: Πάντως, αν και συμφωνώ απόλυτα με το ότι όντως πρόκειται για μια φεμινιστική κίνηση, δεν μπήκαμε ποτέ στη διαδικασία να οριοθετήσουμε το πως θα κάνουμε τα σχέδια ή τι ύφος θα έχει η κάθε ιστορία ή τι κριτήρια πρέπει να πληρεί για να είναι φεμινιστική. Ούτε είπαμε πως το Τσοντοκόμικ θα πρέπει να έχει εκπροσώπηση συγκεκριμένων ομάδων, σωμάτων κτλ. Η κάθε μία έκανε απλά ό,τι της ήρθε. Δεν υπήρξε μια στράτευση δηλαδή στο να είναι φεμινιστικό το κόμικ.

Nerd Things: Θεωρείτε πως θα μπορούσατε να ζείτε από τα κόμιξ που δημιουργείτε ή αν ζούσατε από τα κόμιξ που δημιουργείτε δεν θα βγάζατε αυτά τα κόμιξ; Με άλλα λόγια, μια ενδεχόμενη μετάβαση από τον τρόπο που κάνετε κόμιξ τώρα σε έναν αμιγώς επαγγελματικό τρόπο θα μπορούσε να αφήσει ανέγγιχτη την ελευθερία έκφρασης που υπάρχει στο Τσοντοκόμικ;

Ραφαέλλα: Κοίτα, σε επαγγελματικό επίπεδο πάντα υπάρχει μια παρέμβαση, ένας συμβιβασμός. Αυτό δεν είναι κρυφό. Αλλά δεν είναι απαραίτητα και κακό αυτό γιατί πολλές φορές διορθώνονται και πράγματα έτσι. Αλλά σε αυτή την ερώτηση θα μπορούσαν να απαντήσουν πιο αποτελεσματικά άνθρωποι που συνεργάζονται χρόνια με επαγγελματικά Μέσα. Φαντάζομαι πάντα έχει να κάνει και με το πόση εμπιστοσύνη υπάρχει στον κάθε καλλιτέχνη να κάνει ό,τι θέλει ή το αν δεν τον εμπιστεύονται, κάτι που έχει να κάνει και με τα χρόνια που βρίσκεται κανείς στον χώρο.

Αλκυόνη: Έχει να κάνει και με την περίπτωση. Αυτό που έχω δει εγώ είναι πως όσο πιο ενεργός είσαι και όσο πιο συχνά βγάζεις πράγματα, τόσο περισσότερες είναι και οι ευκαιρίες που παίρνεις. Αλλά ακριβώς επειδή πολλοί είναι ενεργοί σε διάφορους κλάδους, μεγαλύτερο ρόλο παίζει το τι στόχους έχεις, τι θέλεις να πετύχεις μέσα από την τέχνη σου. Όσο πιο συχνά βγάζεις πράγματα, τόσο μεγαλύτερο το κοινό που αποκτάς και άρα τόσο μεγαλύτερες οι προοπτικές σου.

Γεωργία: Γενικά πάντως, στην Ελλάδα η αγορά είναι μικρή και όλοι γνωριζόμαστε με όλους οπότε ακόμα και η παρέμβαση που θα γίνει στη δουλειά σου εμπεριέχει μια συνεννόηση. Σε μεγαλύτερες αγορές όμως είναι πιο συχνό να πρέπει οι καλλιτέχνες να συμβιβαστούν με το τι θέλει ο εκδοτικός τους ή πως για να ζήσεις πρέπει να κάνεις κάποια project που δεν σε ενδιαφέρουν.

Nerd Things: Πιστεύετε ότι ο κύκλος των Ελλήνων κομιξάδων αρχίζει να ανεβαίνει σιγά-σιγά τα τελευταία χρόνια που διοργανώσεις όπως το Comicdom προσελκύουν τόσο κόσμο ή μήπως παρά την δημοφιλία που αποκτάνε τα κόμιξ γενικά, το ελληνικό κόμικ ειδικά έχει ακόμα δρόμο μέχρι να ανέβει επίπεδο ως προς το κοινό που έχει;

Σμαρ: Πριν μερικά χρόνια στο Comicdom όλοι οι Έλληνες δημιουργοί ήμασταν σε ένα δωμάτιο και τώρα έχουμε πιάσει και δεύτερο κτίριο και πάλι δεν χωράμε. Έχει αυξηθεί πάρα πολύ το κοινό και έχει ξεπεραστεί και η εικόνα πως τα κόμιξ είναι για παιδιά. Βγαίνουν διαρκώς νέες εκδόσεις αλλά βέβαια, συνεχίζει να υπάρχει ακόμα το κλισέ πως ένα κόμικ τα πάει καλά όταν το διαβάζει κόσμος που γενικά, δεν διαβάζει κόμιξ. Οπότε ναι, το κοινό παραμένει περιορισμένο από τη μία, από την άλλη υπάρχει μια εξάπλωση.

Λουκία: Προσωπικά, πιστεύω ότι τα κόμικς ήταν πάντα μια διασκέδαση σχετικά μαζική στην Ελλάδα. Από τα Μίκι Μάους ή τα Λούκι Λουκ και γενικά, τις σειρές της Μαμουθκομίξ, τα κόμικς ήταν κάτι που εύκολα έβρισκε κάνεις σε ένα σπίτι . Οπότε κατά τη γνώμη μου, το ελληνικό κόμικ αναπτύσσεται σε ένα ήδη φιλικό περιβάλλον έτσι κι αλλιώς.

Γεωργία: Επίσης, το ελληνικό κόμικ υπήρξε στα 80s πιο πολύ επηρεασμένο από το ευρωπαϊκό και όχι τόσο από το αμερικάνικο οπότε αναπτύχθηκε εκείνη την εποχή σαν κάτι πιο πολιτικοποιημένο και όχι τόσο geek. Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι κάποιος που είναι geek δεν μπορεί να είναι και πολιτικοποιημένος. Απλά ακριβώς εξαιτίας αυτής της παράδοσης, πιστεύω ότι στην Ελλάδα μπορούμε πιο εύκολα να αντιληφθούμε τα κόμιξ ως μια ακόμα μορφή τέχνης όπως ο κινηματογράφος και όχι ως μια ασχολία ενός κλειστού κοινού που ξέρει ποτέ βγήκε το τάδε τεύχος του Μπάτμαν και άλλα τέτοια εξειδικευμένα.

Nerd Things: Εσείς πάντως, κινείστε στον χώρο των αυτοεκδόσεων. Θα λέγαμε δηλαδή ότι τα κόμιξ που κάνετε εντάσσονται στο DIY κίνημα τέχνης. Τα προηγούμενα χρόνια, η DIY μουσική απέκτησε μια πολύ μεγάλη δημοτικότητα, απέκτησε ένα κοινό πολύ πιο διευρυμένο από όσο θα περίμενε κανείς, ένα κοινό που θα μπορούσε να ανταγωνιστεί και το κοινό αντίστοιχων μουσικών στην επαγγελματική μουσική. Θεωρείτε πως μπορούν οι κόμιξ αυτοεκδόσεις να κάνουν ένα τέτοιο «μπαμ» και να επεκτείνουν τόσο πολύ το κοινό τους;

Αλκυόνη: Βρίσκονται σε μια άνοδο οι κόμιξ αυτοεκδόσεις και σε αυτό έχει παίξει πολύ μεγάλο ρόλο το ότι στο Comicdom υπάρχει το τμήμα αυτοεκδόσεων γιατί ένας κόσμος που σκάει για την πιο εμπορική πλευρά των κόμιξ έρχεται σε επαφή και με νέους δημιουργούς, την ψάχνει πιο πολύ, δημιουργείται γενικά μια κίνηση. Επίσης, διαρκώς σκάνε νέα φεστιβάλ, πιο μικρά, πιο DIY. To γεγονός ότι υπάρχει η δυνατότητα να προκύπτουν νέα φεστιβάλ δείχνει ότι υπάρχει πλέον και το αντίστοιχο κοινό για να τα στηρίξει. Σίγουρα όμως χρειάζεται μια δουλειά και μια ζύμωση παραπάνω.

Λουκία: Θεωρώ ότι ζούμε σε μια εποχή όπου ο καθένας, αν έχει όρεξη, μπορεί να δημιουργήσει και να δείξει την τέχνη του στο κοινό χωρίς να εξαρτάται από κανέναν. Και αυτό είναι μόνο καλό…

Nerd Things: Ας επιστρέψουμε στο Τσοντοκόμικ. Θέλω να μου πείτε τι αντιδράσεις είχε η ανθολογία, πως την υποδέχθηκε ο κόσμος.

Γεωργία: Μια αγαπημένη μου ιστορία ως προς τις αντιδράσεις του κόσμου ήταν από το Con στη Θεσσαλονίκη. Καθόμασταν στο τραπεζάκι και πέφτει το μάτι μας σε έναν τύπο που έχει στην γάμπα του τατουάζ το «Two girls, one cup» και μετά από λίγο σκάει στο τραπέζι, χαζεύει το Τσοντοκόμικ και λέει: «Εντάξει, είναι λίγο ήπιο για τα γούστα μου. Την επόμενη φορά κάντε κάτι πιο hardcore». Και φεύγει. Και λέγαμε ότι οκ, έχει τατουάζ το «Two girls, one cup», προφανώς θα ήταν ήπιο για αυτόν. Και μετά μια φίλη τον άκουσε να σχολιάζει και να λέει: «Αυτό το Τσοντοκόμικ ίσα που με γαργάλησε». (γέλια)

Κατά τα άλλα, υπήρξαν διάφορων ειδών αντιδράσεις. Εγώ προσωπικά έχω ακούσει σχόλια εκ διαμέτρου αντίθετα. Από το «εντάξει ρε Γεωργία, δεν ήταν και πολύ τσόντα τώρα αυτό» μέχρι το «εντάξει, ωραίο ήταν αλλά πολύ τσόντα». Επίσης, είχα πολύ ωραίες αντιδράσεις από διάφορες γυναίκες που ερχόντουσαν και το ξεφύλλιζαν. Γενικά, νομίζω ότι το πιο ενδιαφέρον με το Τσοντοκόμικ είναι πως ανεξάρτητα από το αν θα σου αρέσουν και οι δέκα ιστορίες ή λιγότερες, ο κόσμος μπαίνει στη διαδικασία να σκεφτεί και να σχολιάσει αυτό το κομμάτι της γυναικείας σεξουαλικότητας.

Ραφαέλλα: Νομίζω ότι μέσω αυτής της ερώτησης η συζήτηση επιστρέφει σε κάτι που ειπώθηκε στην αρχή και έχει να κάνει με την mainstream τσόντα. Εντάξει, πλέον όλοι είναι εξοικειωμένοι με τις τσόντες, όλοι τις βλέπουμε σε κάποιο βαθμό. Εμείς επιλέξαμε να βάλουμε κάποια πράγματα που στην mainstream τσόντα δεν υπάρχουν. Για παράδειγμα, σε κάποιες ιστορίες το ζευγάρι που κάνει σεξ βρίσκεται ήδη σε σχέση ή ας πούμε, κάποιες ιστορίες είναι πιο αστείες. Επειδή όλα αυτά τα βλέπεις πιο πολύ σε εναλλακτικές τσόντες και όχι στις mainstream, πολύς κόσμος δεν τα αντιλαμβάνεται καν σαν είδος τσόντας. Ένα σεξ με συναίσθημα ας πούμε, χωρίς τρελές πόζες και τεράστια βυζιά, χωρίς όλους να είναι ξυρισμένοι και μονίμως καυλωμένοι, είναι κάτι που δεν το έχει συνηθίσει ο κόσμος στις τσόντες, γι’ αυτό και πολλοί είπαν ότι δεν είναι αρκετά τσόντα.

Σμαρ: Από την άλλη, υπήρχε κόσμος που το ξεφύλλιζε και έλεγε: «Ουάου, είναι όντως τσόντα αυτό»! Και μερικές ήμασταν σε φάση «μα το λέει ο τίτλος, δεν πρόκειται για clickbait». Δεν μπορέσαμε να βρούμε και καλύτερο τίτλο έτσι κι αλλιώς.. (γέλια)

Γεωργία: Μια άλλη χαρακτηριστική αντίδραση ήταν κάποια σχόλια τύπου «για γυναικεία τσόντα παραέχει άντρες μέσα», κάτι που εγώ θεωρώ ότι είναι ένα legit θέμα αφού όντως αν δεν θες να δεις τσόντα με άντρες μέσα μπορεί να σε ξενερώσει το Τσοντοκόμικ. Η κάθε μια από εμάς το πήγε πολύ προσωπικά, έκανε την ιστορία της ανάλογα με την οπτική της και τις εμπειρίες της οπότε το καταλαβαίνω σαν κριτική ότι δεν έχουμε αρκετά queer περιεχόμενο.

Λουκία: Νομίζω πάντως ότι αυτό που έκανε περισσότερο εντύπωση είναι αυτό που ειπώθηκε και πριν, ότι δεν έχει τόσο έντονη την αντρική ματιά και ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό των ιστοριών το κέντρο της αφήγησης βρίσκεται στο πως οι γυναίκες θαυμάζουν το αντικείμενο του ενδιαφέροντός τους, είτε αυτό είναι το αντρικό σώμα είτε το γυναικείο. Και αυτό είναι κάτι που δεν είναι συνηθισμένο. Επίσης, κάτι άλλο που έκανε εντύπωση ήταν η ποικιλία όσον αφορά το πως ζωγραφίσαμε τους σωματότυπους των πρωταγωνιστών γιατί δεν είναι όλα τα σώματα τέλεια. Υπάρχουν σώματα με κοιλίτσες, με τριχοφυία, υπάρχουν καθημερινά σώματα, όχι τα «ψεύτικα» που βλέπεις στις πιο πολλές τσόντες.

Σμαρ: Επίσης, το ξεφύλλιζαν χωρίς να ντρέπονται και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι το περίμενα. Πολύς κόσμος το πήρε χαλαρά.

Ρομπέρτα: Στην Θεσσαλονίκη πάντως εμένα μου έτυχε να δω κόσμο που το κοιτούσε από απόσταση και έφευγε και μετά ξαναερχόταν και το άνοιγε δειλά-δειλα και μετά το έπαιρνε. Θυμάμαι και τρεις άντρες που είχαν έρθει και το κοιτούσαν και είχαν σκάσει στα γέλια ή κάποιους άλλους που έκαναν ένα σχόλιο τύπου «πω πω, είναι ανώμαλα αυτά» και μετά από λίγο, αφού το ξεφύλλισαν και πήγαν σε κάποια άλλη ιστορία είπαν: «Α, εντάξει, έχει και νορμάλ». (γέλια)

Nerd Things: Υπήρχαν δηλαδή αντιδράσεις από κάθε πιθανή γκάμα, ακόμα και συντηρητικές…

Σμαρ: Εγώ τους γλυτώνω αυτούς γιατί στον πάγκο μου έχω έτσι κι αλλιώς λεσβίες (σ.σ η Σμαρ είναι η δημιουργός του «Μαλάκα, λεσβίες!»).

Γεωργία: Κάτι άλλο που άκουσα και μου έκανε εντύπωση ήταν ότι κάποιοι βρήκαν ενδιαφέρον το ότι σε πολλές ιστορίες είναι ξεκάθαρη η συναίνεση ανάμεσα στα άτομα που κάνουν σεξ, το οποίο δεν υπάρχει εν γένει στην mainstream τσόντα και είναι γενικά, ένα μεγάλο θέμα ως προς το πως αντιμετωπίζουμε το σεξ.

Αλκυόνη: Ε, στην mainstream τσόντα αυτό που κυριαρχεί είναι το surprise sex, έρχεται ας πούμε ένας ντελιβεράς και παίζει σεξ.

Ραφαέλλα: Ή κάθεται η άλλη στο spa και σκάει ο άλλος από το πουθενά και της βάζει δάχτυλα και τρελαίνεται η άλλη. Γενικά, όταν έχεις έρθει σε επαφή με το σωστό σεξ, αυτό που προϋποθέτει συναίνεση καθ’ όλη τη διάρκειά του, τη συνθήκη δηλαδή που ουσιαστικά διαχωρίζει το σεξ από την σεξουαλική επίθεση και τη σεξουαλική παρενόχληση, τότε υπάρχουν διάφορα σκηνικά που γίνονται στις mainstream τσόντες και νιώθεις λίγο ένοχη όταν τα βλέπεις ή επιλέγεις να μην τα δεις καθόλου, ανάλογα το πως αντιδρά η κάθε μία. Φαίνεται πολύ σκηνοθετημένη η κατάσταση γενικά στις κανονικές τσόντες.

Γεωργία: Πολλοί επίσης εξεπλάγησαν από το περιεχόμενο ορισμένων ιστοριών υπό την έννοια ότι δεν περίμεναν να δoυν gay αντρικό σεξ σε τσόντα φτιαγμένη από γυναίκες και αυτό είναι εντελώς παράλογο.

Λουκία: Ενώ θα έπρεπε να είναι πολύ απλό. Όπως στους άντρες αρέσει να βλέπουν δυο γυναίκες να κάνουν σεξ μεταξύ τους έτσι και οι γυναίκες σκέφτονται: «Δυο άντρες; Τέλεια». Όσον αφορά τις αντιδράσεις επίσης, κάτι που μου έκανε εντύπωση είναι ότι άκουσα μια κοπέλα να αηδιάζει που αναφέρθηκε η περίοδος.

Γεωργία: Εγώ πάντως, ο μόνος λόγος που δεν έκανα κόμικ με περίοδο ήταν ότι θα ήθελα να το κάνω έγχρωμο, να φαίνεται κόκκινη. (γέλια)

Αλκυόνη: Γενικά, το θέμα με τις τσόντες έχει να κάνει με την εκπαίδευση γύρω από το σεξ. Κοιτάζαμε μια λίστα ας πούμε με τα πράγματα που δεν περιλαμβάνονται ποτέ στις τσόντες και ήταν τα πιο φυσιολογικά: από το ότι ιδρώνεις ή το ότι υπάρχει συναίνεση μέχρι ότι δεν είμαστε όλοι φουλ αποτριχωμένοι.

Λουκία: Ο πιο χαρακτηριστικός σχολιασμός ως προς αυτό είναι το «Bingo» που βάλαμε στο τέλος (σ.σ. είναι το τελευταίο δισέλιδο-ενότητα του Τσοντοκόμικ), που έχει ιδέες που βάλαμε όλες μας και που μιλάμε για πολύ συνηθισμένα πράγματα γύρω από το σεξ.

Ραφαέλλα: Αυτό το βάλαμε και για να ελαφρύνει λίγο η συζήτηση, σαν ένα έξτρα comic relief, σαν να λέμε «μην τρελαίνεστε, μπορούμε όλοι να μιλάμε για σεξ».

Γεωργία: Πολλές φορές άλλωστε το σεξ απογυμνώνεται από την ιδέα ότι είναι μια ανθρώπινη εμπειρία και γίνεται απλά ένα στυλιζαρισμένο πράγμα. Και αυτό είναι προβληματικό και πολλές φορές ενισχύεται από τις τσόντες.

Σμαρ: Ήθελα να πω επίσης ότι μια από τις αντιδράσεις που με έκαναν να χαρώ πάρα πολύ ήταν ότι είδα δυο φίλες να το διαβάζουν μπροστά μου και να γελάνε και με τις ιστορίες και με το «Bingo» στο τέλος και με τα βιογραφικά μας, που τα έχουμε βάλει στο τέλος. Γενικά, προσπαθήσαμε να κάνουμε κάτι ελαφρύ, όχι κάτι σέξι και να παρουσιάσουμε και τις εαυτές μας μέσα από αυτό. Ας πούμε, το ότι βάλαμε βρακιά αντί για φωτογραφίες ήταν κάτι που είχε πλάκα και γελάσαμε όλοι. Θέλαμε να είναι κάτι ελαφρύ και αστείο και όχι κάτι μυστηριώδες και έξω από την πραγματικότητα.

Nerd Things: Με βάση όλα αυτά που λέτε μου έρχεται αυτόματα μια ερώτηση: μεταξύ σας προεργασία υπήρξε αναφορικά με το πως πρέπει να αποτυπωθούν οι τσόντες σας στο χαρτί ή απλά η κάθε μία έκανε την τσόντα που ήθελε και έτυχε να μοιράζεστε κοινές οπτικές; Ή μήπως ξέρατε εξαρχής ότι έχετε κοινές οπτικές και γι’ αυτό κάνατε το Τσοντοκόμικ;

Ρομπέρτα: Απλά μας ρώτησε η Γεωργία «θέλετε να κάνουμε μια τσόντα;» και απλά έκανε η κάθε μία ό,τι ήθελε. Δεν συζητήσαμε ούτε ως προς το φεμινιστικό του πράγματος ούτε τίποτα τέτοιο.

Γεωργία: Ίσα-ίσα, το δέσιμο μεταξύ μας ήρθε αφού κάναμε την συνεργασία. Γνωριζόμασταν πάνω-κάτω, κάποιες είχαμε κάνει παρέα, κάποιες όχι. Δεν είχαμε ιδέα τι θα κάνει η κάθε μία. Γενικά, όταν κάνεις κάτι με άτομα που συμπαθείς και ξέρεις την δουλειά τους υπάρχει έτσι κι αλλιώς μια εμπιστοσύνη για το αποτέλεσμα.

Αλκυόνη: Είχαμε αρκετή εξοικείωση η μια με το στιλ της άλλης. Δεν είχαμε βάλει περιορισμούς.

Nerd Things: Άρα με έναν τρόπο το αποτέλεσμα βγήκε αυθόρμητα;

Λουκία: Ναι, κινούμασταν έτσι κι αλλιώς στο ίδιο μήκος κύματος. Και το ωραίο είναι ότι κάθε ιστορία είναι διαφορετική σε σχέση με την άλλη.

Ραφαέλλα: Ούτε όμως μπήκαμε στη διαδικασία να τους εκπροσωπήσουμε όλους. Δεν θέλαμε να βγει 100 σελίδες.

Γεωργία: Απλά θέλαμε να κάνουμε κάτι για το σεξ με την ίδια χαλαρότητα που θέλουμε να μιλάμε για το σεξ στη ζωή μας και να νιώθουμε άνετα. Εμένα με ενοχλεί η φάση «θα κάνουμε κάτι για σεξ και θα τους σοκάρουμε όλους».

Λουκία: Βέβαια ούτε και η τέχνη για το σοκ είναι κάτι κακό. Απλά σε αυτή την περίπτωση ήταν πολύ ωραίο που κάναμε κάτι που δεν συνηθίζεται. Στο Τσοντοκόμικ υπάρχουν από καθημερινές και συνηθισμένες ιστορίες μέχρι και ιστορίες ρουτίνας. Βέβαια, ίσως να αδικούμε την ιστορίες της Σιαδωρας και της Ρομπέρτας που είναι πιο fantasy.

Ρομπέρτα: Και ο κόσμος που το αγόρασε ήταν εντελώς διαφορετικός. Έβλεπες εντελώς διαφορετικά target group να το παίρνουν.

Αλκυόνη: Εδώ το πήρε η μάνα μου… (γέλια)

Ρομπέρτα: Εμένα με βοήθησε η μάνα μου!

Λουκία: Εμένα η μάνα μου δεν το ξέρει… (γέλια)

Nerd Things: Έχετε σκέψεις για Τσοντοκόμικ ΙΙ;

Ρομπέρτα: Εννοείται.

Ραφαέλλα: Το έχουμε ήδη συζητήσει. Θέλουμε να κάνουμε και ένα δεύτερο αλλά θα προσπαθήσουμε να το προσεγγίσουμε διαφορετικά. Μια ιδέα είναι το δεύτερο Τσοντοκόμικ να είναι μια σπονδυλωτή ιστορία.

Γεωργία: Μια άλλη σκέψη είναι να μπουν και άλλα άτομα, να μην είμαστε οι ίδιες.

Nerd Things: Σκέφτεστε αυτό το μοντέλο της συνεργασίας πολλών δημιουργών να το επεκτείνετε και σε άλλες θεματικές εκτός σεξ;

Ρομπέρτα: Εγώ ψήνομαι, θα ήθελα να πιάσουμε και μια άλλη θεματική. Δεν έχω σκεφτεί ποια θεματική αλλά θα ήταν πολύ ωραίο.

Γεωργία: Και ίσως να προκύψουν και άλλες συνεργασίες. Αν ας πούμε οι πέντε από εμάς ή οι τρεις από εμάς θελήσουν να πιάσουν ένα άλλο θέμα θα μπορούσε να γίνει έτσι κι αλλιώς. Και αυτό είναι το ωραίο με τις αυτοεκδόσεις, ότι μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, οτιδήποτε σου έρθει στο μυαλό. Και γενικά, αυτή ήταν πολύ ωραία συνεργασία οπότε θέλω να συνεχίσουμε να δουλεύουμε μαζί.

Ραφαέλλα: Ήδη έχουν υπάρξει διάφορα συνεργατικά project που μετράνε αρκετά τευχη και εκδίδονται με συνέπεια, όπως το Big Bang, το Έτερον Έκάτερον, το Γιάχ Μιάσματα. Το Τσοντοκόμικ ήρθε να προστεθεί σε αυτά και ελπίζουμε όχι μόνο να έχει επίσης συνέχεια είτε με τα ίδια είτε με άλλα άτομα αλλά και να δούμε και άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες.

Αλκυόνη: Και σε τέτοιες δουλειές είναι σημαντικό ότι πέρα από την εμπειρία του να μοιράζεσαι μια δημιουργία, έχεις και feedback από άτομα που είναι της ίδιας φάσης και μπορούν να κάνουν παρατηρήσεις πάνω στη δουλειά σου και να βελτιωθείς. Τουλάχιστον για εμένα επίσης, ήταν η πρώτη συνεργατική δουλειά, μου έφυγε το άγχος για το αν μπορεί να δουλέψει που το είχα σαν ερώτημα και όλο αυτό μου έδωσε ένα παραπάνω boost και αυτοπεποίθησης και εμπειρίας.

Λουκία: Είναι ωραίο και πολύ ανακουφιστικό να μοιράζεσαι το άγχος. Το άγχος του επικείμενου convention βασικά γιατί γνωρίζεις ότι έτσι όπως αγχώνεσαι και στρεσάρεσαι και κλαις για να προλάβεις να έχεις έτοιμη τη δουλειά σου τρεις μέρες πριν το convention, το ίδιο συμβαίνει και με άλλους εκατό. Οπότε είναι λίγο πιο καθησυχαστικό να ξέρεις πως δεν είσαι μόνη σου σε αυτή τη διαδικασία. Πόσο μάλλον όταν υπάρχει μια συνεργασία και η μια ενθαρρύνει, υποστηρίζει και καθησυχάζει την άλλη.

Ραφαέλλα: Και είναι ωραίο να ξέρεις ότι ενώ είναι μικρή η σκηνή και μικρό και το κοινό, δεν λειτουργούμε ανταγωνιστικά. Βοηθάει πολύ σε αυτό η συνεργασία. Είμαστε λίγοι αλλά όχι κάνουμε το ίδιο πράγμα, αγαπάμε το ίδιο πράγμα και καλό είναι να επιβεβαιώνουμε ότι δεν είμαστε εδώ για να ανταγωνιστούμε μεταξύ μας.

Γεωργία: Αυτό φάνηκε και από την υποστήριξη που είχαμε από την υπόλοιπη κοινότητα. Τα πρώτα άτομα που αγόρασαν το Τσοντοκόμικ ήταν παιδιά που ήταν επίσης στις αυτοεκδόσεις.

Λουκία: Είμαστε μια μικρή κοινότητα, αλίμονο αν δεν υπάρχει αλληλεγγύη μεταξύ μας.

Nerd Things: Και μια τελευταία ερώτηση για να κλείσουμε: το Τσοντοκόμικ έκανε το ντεμπούτο του στους πάγκους των φεστιβάλ κόμιξ που έγιναν το τελευταίο διάστημα. Κάποιος που δεν πρόλαβε να το πάρει από εκεί, πλέον πως μπορεί να το αγοράσει;

Αλκυόνη: Από εμάς προσωπικά. Με pm στο Facebook και το Instagram μας. Και γενικά, έχουν μείνει κάτω από 100 οπότε βιαστείτε.